Nhân kỷ niệm 300 năm ngày sinh danh nhân văn hóa thế giới Lê Quý Đôn (1726-2026), Nhà xuất bản Trẻ Thành phố Hồ Chí Minh vừa ra mắt ấn phẩm Đại Việt thông sử phiên bản bìa cứng đặc biệt thuộc bộ sách Cảo thơm. Đây là công trình do Tiến sĩ Vũ Thị Thanh, giảng viên khoa Khoa học Cơ bản, Trường Đại học Thái Bình, sưu tầm và giới thiệu, sử dụng bản dịch và ghi chú của nhà nghiên cứu Ngô Thế Long.

Từ năm 2018, Tiến sĩ Vũ Thị Thanh đã miệt mài sưu tầm và thu thập tư liệu về nhà bác học Lê Quý Đôn. Trên hành trình đó, cô kết nối với các hậu duệ dòng họ Lê, gặp gỡ nhiều nhà nghiên cứu lịch sử và văn hóa, đồng thời trực tiếp đến các địa điểm lịch sử gắn với cuộc đời và sự nghiệp của ông để tìm hiểu, đối chiếu tư liệu. Ấn bản Đại Việt thông sử lần này là kết quả của quá trình biên soạn công phu từ vô số nguồn tài liệu khác nhau.

Điểm nổi bật của ấn bản đặc biệt này là bản dịch Hán văn được coi là đầy đủ và khảo sát kỹ lưỡng nhất trong số các bản Đại Việt thông sử hiện có. Nhà nghiên cứu Ngô Thế Long đã khôi phục nguyên trạng các chữ bị kiêng húy thời Nguyễn, bổ sung một số đề mục trong phần Liệt truyện và cập nhật địa danh theo tên gọi hiện hành sau khi sáp nhập đơn vị hành chính. Ấn bản còn kèm đầy đủ bản Hán văn gốc, thuận tiện cho việc tra cứu lâu dài.

Lời giới thiệu và dẫn nhập của Tiến sĩ Vũ Thị Thanh được đánh giá cao ở chỗ giúp độc giả trẻ ngày nay có thể tiếp cận và theo dõi văn bản cổ một cách dễ dàng, từ đó nhận ra giá trị đặc sắc của tác phẩm và tầm vóc của nhà bác học. Phần phụ lục mang tên "Tiếp nhận tác phẩm Đại Việt thông sử" tập hợp 10 bài nghiên cứu của các sử gia và học giả có tên tuổi qua nhiều thời kỳ, bao gồm Phan Huy Chú, Lê Đình Sỹ, Nguyễn Hữu Tâm và nhiều tác giả đương đại.

Đại Việt thông sử (còn gọi là Lê triều thông sử) được Lê Quý Đôn soạn năm Kỷ Tỵ (1749), là một trong những bộ sử viết theo thể kỷ truyện đầu tiên trong lịch sử sử học Việt Nam. Lê Quý Đôn (1726-1784) sinh tại làng Diên Hà, huyện Hưng Hà, tỉnh Thái Bình (nay là tỉnh Hưng Yên). Ông được người đương thời và hậu thế tôn vinh là "túi khôn của thời đại", nhà bác học lớn nhất Việt Nam trong thời phong kiến với gia tài trước tác trải rộng trên hàng chục lĩnh vực từ triết học, sử học, địa lý học đến nông học và thiên văn học. Năm 2025, UNESCO đã thông qua Nghị quyết vinh danh ông là Danh nhân văn hóa thế giới.

Sự ra đời của ấn bản Đại Việt thông sử đặc biệt này không chỉ là dịp để bạn đọc tiếp cận di sản trí tuệ của tiền nhân, mà còn là minh chứng sinh động cho tinh thần nghiên cứu khoa học nghiêm túc, bền bỉ của đội ngũ giảng viên trẻ Trường Đại học Thái Bình, những người đang góp phần bảo tồn và lan tỏa giá trị văn hóa dân tộc.

Một số hình ảnh:

Nguồn tổng hợp